Hàng năm cứ vào khoảng tháng 5 đến tháng 8 tại Hà Nội, và một số tỉnh trong cả nước xuất hiện bệnh sốt kèm với các triệu chứng khác như đau đầu, đau mỏi cơ khớp, viêm đường hô hấp trên... với số người mắc bệnh khá cao. Trong cộng đồng ta vẫn hay quen gọi đó là sốt bệnh hay sốt do virus (siêu vi trùng}. Bệnh đã gây ảnh hưởng không nhỏ tới sức khoẻ cũng như hiệu suất lao động và học tập của nhân dân.

Vậy bệnh sốt siêu vi trùng là gì?
Người ta đã biết có rất nhiều virus Arbo gây nhiễm khuẩn cho người, có hoặc không có biểu hiện lâm sàng (triệu chứng). Cho đến nay người ta biết có hơn 100 chứng virus Arbo gây bệnh ở người. Tuỳ theo mối liên quan kháng nguyên, hình thái học và cơ chế sao mã mà chia thành ba họ chính sau:
1. Togaviridae (Alphavirut)
2. Flaviviridae (Flavivirut)
3. Bunyaviridac (Bungarirut; Phlebovirut)


3 họ Arbo này gây nhiễm khuẩn cho người với 4 hội chứng lâm sàng chính như sau:
1. Bệnh cấp tính của hệ Thần kinh Trung ương; viêm não, màng não với các mức độ khác nhau từ lơ mơ, bán mê, hôn mê, liệt và tử vong.
Ví dụ: Trong bệnh viêm não Nhật Bản do virus Arbo thuộc họ Flaviviridae.

2. Các trạng thái sốt cấp tính (đột ngột) nhưng lành tính với thời gian ngắn khoảng từ 3 đến 7 ngày.
Có thể có hoặc không xuất huyết trên da, kèm theo một số dấu hiệu cơ năng như đau nhức đầu, tê buồn cơ khớp.
Ví dụ: Virus Chikungunya thuộc họ Togaviridae gây sốt cao đột ngột, nhức mỏi cơ khớp và phát ban.

3. Các bệnh sốt xuất huyết, bao gồm các bệnh sốt cấp tính có biểu hiện xuất huyết ngoài da hoặc nội tạng và kết hợp với tăng tính thấm thành mạch gây thoát dịch và gây sốc.
Tỷ lệ tử vong cao - kèm theo các dấu hiệu cơ năng là đau đầu, đau nóng hai hố mắt, đau mỏi cơ khớp.
Ví dụ: Trong bệnh sốt xuất huyết Dengne do virus Dengue typ 1.2.3.4 thuộc họ Flaviviridae.

4. Viêm đa khớp và phát ban, có thể có hoặc không có sốt, thời gian sốt không xác định - bệnh thường lành tính. Tác nhân gây bệnh có thể khác nhau nhưng bệnh nhân sốt siêu vi trùng đều có chung những biểu hiện lâm sàng:
- Khởi đầu Bệnh nhân cảm thấy ớn lạnh, rùng mình
Sau vài giờ xuất hiện sốt
Đặc điểm sốt: Sốt nóng đột ngột, nhiệt độ tăng nhanh có thể tới 39-40oC.
Sốt cao liên tục suốt ngày đêm (thường nhiệt độ tăng cao về trưa - chiều và đêm) mặc dù sốt nóng và cao 19-40oC nhưng bệnh nhân vẫn cảm thấy gai lạnh (vẫn muốn đắp chăn).
Đau nhức đầu: chủ yếu hai bên thái dương và sau gáy
Cảm giác nhức nóng hai hố mắt (Bốc hoả)
Đau mỏi cơ khớp toàn thân - ngại vận động
Ho khan, cảm giác khô rát hầu họng
Da: Chủ yếu có xung huyết da. đôi khi có ít chấm xuất huyết nhỏ dưới da thường gặp mặt trong cánh tay, mặt trong đùi.
Tiểu tiện: it hơn so với bình thường, nước tiểu vàng sẫm mầu.
Đại tiện: Thường táo bón. đôi khi phân nát hoặc ỉa lỏng.
Diễn biến bệnh thường từ 3 đến 7 ngày.
Giai đoạn hạ nhiệt: Từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh - Thường hạ nhiệt từ từ: nhiệt độ hạ dần và trở về bình thường:
Hiếm gặp hạ nhiệt đột ngột
Giai đoạn lại sức Sau hết sốt, bệnh nhân ăn thấy ngon miệng hơn.
Hoa mắt, chóng mặt, nặng đầu kéo dài khoảng 01 tuần.

Điều trị sốt siêu vi trùng, lưu ý các biện pháp sau: Bù nước điện giải. hạ sốt, điều trị các triệu chứng khác (co giật...) và truyền dịch khi cần thiết. Cần lưu ý thêm: các loại kháng sinh không phải là liệu pháp loại trừ nguyên nhân gây bệnh.

Sốt siêu vi trùng do vật truyền bệnh chủ yếu là muỗi, nên cách phòng bệnh tốt nhất là tránh muỗi đốt