Khmer Đỏ


Khmer Đỏ tên chính thức Đảng Cộng sản campuchia và sau này là ĐảngcampuchiaDân chủ, là một tổ chức chính trị cầm quyền tạicampuchiatừ 1975 đến 1979. Tên Khmer Đỏ được dịch từ tiếng Pháp, do quốc vương Norodom Sihanouk đặt ra. Tổ chức này còn được biết với các tên Đảng Cộng sản Khmer, Quân đội Nhân dâncampuchiaDân chủ
Họ đã bị chính quyền và quân đội Việt Nam đánh bật ra khỏicampuchianăm 1979 và thay thế bởi một nhà nước mới, thân cận với Việt Nam và Liên Xô.
Chế độ Khmer Đỏ nay được biết đến vì đã giết chết khoảng 2 triệu ngườicampuchia(từ một dân số 7,1 triệu) bằng các biện pháp tử hình bằng các dụng cụ thô sơ như cuốc, mai, xẻng, bỏ đói và lao động cưỡng bức. Nó được nhiều học giả xem là một trong những chế độ hung bạo nhất trong thế kỷ 20 thường được so sánh với các chế độ của Adolf Hitler và chế độ của Stalin. Nếu tính theo tỷ lệ người bị giết so sánh với dân số, có thể nó là chế độ giết người nhiều nhất trong thế kỷ 20. Trong khi cầm quyền, nó đã được hậu thuẫn bởi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, vì muốn cô lập nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam lúc đó đang được Liên Xô hậu thuẫn. Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa cùng với Mỹ và Thái Lan, vào thời kì mặn nồng nhất của quan hệ Trung-Mỹ, cung cấp vũ khí, thông tin tình báo và căn cứ để tiếp tế và cung cấp nơi trú ẩn cho bính lính Khmer Đỏ cũacampuchia. Hoa Kỳ, Tây Âu, và khối Asean phản đối hành động mà họ cho là "chiếm đóng" của Việt Nam. Họ đòi Việt Nam rút quân khỏicampuchiavà lực lượng Liên Hợp Quốc sẽ vào tiếp quản. Quan hệ giữa Việt Nam và khối Asean, đặc biệt là Thái Lan, trong thời kỳ này rất căng thẳng và trong nhiều trường hợp đứng bên bờ vực chiến tranh. Sau khi Việt Nam rút khỏicampuchia, quan hệ Việt Nam - Asean dần được cải thiện và bình thường hóa.
Đến năm 2006, chỉ có ba trong số các lãnh đạo nhóm Khmer Đỏ đã bị bỏ tù từ khi bị lật đổ. Năm 1981, Pol Pot chính thức giải tán Đảng Cộng sảncampuchia; Pol Pot qua đời vì tuổi già năm 1998 sau khi bị đàn em Ta Mok hạ bệ vào năm 1997.

Đảng cộng sản Campuchia thời kỳ đầu

Tuy Đảng Cộng sản Đông Dương (ra đời năm 1930) đã tuyên bố tự giải thể vào năm 1945, nhưng thực tế vẫn chỉ đạo chính trị các nhóm Cộng sản ở Đông Dương dưới tên gọi Ban nghiên cứu chủ nghĩa Marx. Nhóm các đảng viên Cộng sản ngườicampuchiabắt đầu được tổ chức và xây dựng lực lượng vũ trang riêng vào năm 1950 dưới tên gọi tổ chức Khmer Issarak, cùng tham gia phong trào kháng chiến chống thực dân Pháp, giành độc lập dân tộc.
Sau năm 1951, khi Đảng Cộng sản Việt Nam tái lập lại dưới tên gọi Đảng Lao động Việt Nam, những người Cộng sảncampuchiacũng dần hình thành đảng riêng của mình vào năm 1960), với tên gọi là đảng Nhân dân Cách mạng Khmer, đối lập với chính quyền của Quốc vương Sihanoukcampuchia.

Nhóm sinh viên Paris

Trong thập niên 1950, một số sinh viêncampuchiatại Paris thành lập phong trào cộng sản của riêng họ, vốn không có liên hệ gì với đảng cộng sản tại quê nhà họ. Từ tổ chức này, các thành viên của họ quay trở vềcampuchiavà dần nắm quyền trong bộ máy đảng cộng sản trong thập niên 1960, và tiến hành cuộc nổi dậy chống lại chính quyền Lon Nol từ năm 1968 cho tới 1975, thiết lập chính thểcampuchiaDân chủ.

Chuyển hướng

Trong thời kỳ đầu, Khmer Đỏ đã sát cánh với những người Cộng sản Việt Nam trong chiến tranh, đã cho các lực lượng vũ trang của mình tấn công vào biên giới Việt Nam Cộng hòa để giúp đỡ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam.campuchiacũng được những người Cộng sản Việt Nam giúp đỡ xây dựng căn cứ chống chính quyền của Quốc vương Sihanouk ở dọc biên giới. Năm 1968, đảng đổi tên thành đảng Cộng sản Khmer. Tuy nhiên, kể từ khi Pol Pot lên nắm quyền đầu thập niên 1970, đảng này bắt đầu chuyển hướng sang thân Trung Quốc và dần biểu lộ thái độ thù địch với những người Cộng sản Việt Nam.

Cầm quyền

Năm 1975, khi những người Cộng sản Việt Nam giành được chính quyền trên cả nước Việt Nam, thì Khmer Đỏ cũng giành được chính quyền tạicampuchia, xây dựng quốc giacampuchiaDân chủ. Trong suốt thời gian cầm quyền, Khmer Đỏ đã xây dựng xã hội theo mô hình "Công xã nhân dân" rập khuôn của Mao Trạch Đông ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, thực hiện

cuộc tàn sát gần 2 triệu ngườicampuchia, mà nhiều người cho là diệt chủng man rợ, hoặc thanh lọc dân tộc ấu trĩ tả khuynh. Khmer Đỏ cũng thanh trừng nội bộ dữ dội đối với những người Cộng sản thân Liên Xô hoặc Việt Nam.

Đối ngoại

Về mặt đối ngoại, ngay từ khi mới giành được chính quyền, Khmer Đỏ đã gây hấn với các nước láng giềng là Việt Nam và Thái Lan. Các cuộc xung đột lẻ tẻ trên biên giới Thái Lan vàcampuchiadiễn ra do tranh chấp các vùng lãnh thổ nhỏ dọc biên giới tại các tỉnh Trat, Aranyaprathet-Poipet và Surin, bắt đầu từ tháng 4 năm 1975 và gia tăng mạnh trong tháng 11. Ngoài tranh chấp biên giới, cuộc xung đột còn có nguồn gốc do các lực lượng Khmer Sereicampuchiachống Khmer Đỏ sử dụng lãnh thổ Thái làm căn cứ xuất phát để tấn công Khmer Đỏ. Đáp lại, Khmer Đỏ cũng hỗ trợ lực lượng cộng sản Thái Lan thiết lập "Angka Siam" chống đối chính quyền Thái, và huấn luyện lực lượng này từ các tỉnh Si Sa Ket, Buriram and Surin trên biên giới Thái.
Trong năm 1976, dưới chính quyền bảo thủ của Thanin Kraivixien, được giới quân sự hỗ trợ, Thái Lan đã tính đến việc sử dụng quân đội tổng tấn công Khmer Đỏcampuchiađể ngăn chặn các cuộc các cuộc đột kích qua biên giới ngày càng gia tăng. Xung đột biên giới từ tháng 11 năm 1976 còn trở nên tồi tệ hơn thời kỳ trước năm 1976. Chỉ kể từ tháng 1 tới tháng 8 năm 1977, quân Khmer Đỏ đã hơn 400 lần đột kích qua lãnh thổ Thái Lan, giết chóc, cướp phá và bắt cóc dân thường mang quacampuchia. Cùng thời gian, Khmer Đỏcampuchiacũng bắt đầu xung đột với Lào.
Tuy nhiên, khi chính quyền Thanin sụp đổ, Thái Lan bắt đầu tiến hành thương thuyết với Khmer Đỏ để giải quyết xung đột, nhằm cân bằng ảnh hưởng của Việt Nam mà Thái Lan cho rằng đang chiếm ưu thế trên bán đảo Đông Dương. tới tháng 10 năm 1977, ngoại trưởng Thái gặp ngoại trưởng Khmer Đỏ Ieng Sary tại trụ sở Liên Hiệp Quốc tại New York, hai bên chấp thuận chấm dứt xung đột. Dù vậy, các cuộc chạm trán tại biên giới giữa Thái Lan vàcampuchiatiếp tục tiếp diễn cho tới khi quân Việt Nam lật đổ Pol Pot đầu năm 1979 và thiết lập một chính quyền thân Việt Nam tạicampuchia. Quan hệ giữa Thái Lan và Khmer Đỏ chuyển từ thù địch thành đồng minh, và Thái Lan như vậy ngay từ đầu đã tham gia tích cực vào cuộc xung đột tạicampuchia.
Từ 1975-1978, tin vào sự hậu thuẫn của chính quyền Trung Quốc, chính quyền Khmer Đỏ đã nhiều lần tấn công biên giới Tây Nam Việt Nam, tàn sát thường dân, đánh phá các cơ sở kinh tế và quân sự dọc biên giới với mục đích làm kiệt quệ đối phương. Những hành động này, cùng với làn sóng di tản của ngườicampuchiachạy trốn chính quyền Khmer Đỏ đã làm quan hệ giữa Việt Nam vàcampuchiađổ vỡ hoàn toàn. Sợ rằng Việt Nam sẽ có phản ứng về mặt quân sự, Pol Pot phát lệnh tấn công phủ đầu Việt Nam. Tuy nhiên, dù được Trung Quốc hỗ trợ, quâncampuchiavẫn nhanh chóng bị quân đội chính quy Việt Nam đẩy lùi và nhanh chóng thất trận. Quân Việt Nam tràn qua biên giới phản côngcampuchia(các tài liệu quốc tế gọi hành động này là xâm lược) và đến mùng 7 tháng 1 năm 1979 thì chiếm được Phnom Penh. Việt Nam, sau đó, hỗ trợ những người Cộng sảncampuchiathân Việt Nam tái lập lại đảng Nhân dân Cách mạngcampuchiavà sau khi đưa quân vàocampuchiađã thành lập chính quyền Cộng hòa Nhân dâncampuchiathay chính quyền Khmer Đỏ vào năm 1979.

theo: vi.wikipedia.org